_______________________________________________________________________________ ###### ###### ###### ###### ###### ###### ###### ###### ############ ###### ###### ###### ###### ############## ###### ###### ###### ###### ############## ############ ###### ###### ###### ###### ########## ###### ###### ###### ###### ############ ###### ###### ###### ###### ###### ###### ############## ############## ###### ###### ########## ############## ###### ###### ###### ############ ###### ###### ######## #### #### #### ########## #### #### #### ########## #### #### ######## ######## ######## ####### #### #### #### ########## ########## ########## ########## ########## #### ########## ########## ########## ########## ########## ########## #### ######## ###### #### #### #### #### #### #### #### #### #### ########## #### #### #### #### #### #### #### ########## #### #### #### #### #### #### #### #### #### #### #### #### ########## #### ########## ########## ########## ########## #### ########## #### ########## ########## ########## ########## #### ######## #### ######## ######## ######## ######## #### _______________________________________________________________________________ VakBrabbelBestand V1,1 Samengesteld door R.A. Hulsebos 9 September 1991 _______________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ INLEIDING BIJ DE TWEEDE UITGAVE _______________________________________________________________________________ De respons op de eerste uitgave van het VakBrabbelBestand was fenomenaal. Het aantal nieuwe inzendingen (zelfs per fax!) was groter dan verwacht, en resul- teerde in menig avondje overwerk thuis. In vergelijking met de eerste uitgave is dit Bestand meer dan 40% groter. Blijkbaar is het Nederlands, ondanks zijn kleine taalgebied (in vergelijking met het Engels) levend genoeg om een eigen jargon op te kunnen bouwen. Ook in vergelijking met de Amerikaanse Jargonfile die omstreeks 1 Mbyte groot is slaan we geen slecht figuur. Iedereen die heeft bijgedragen aan het tot stand komen van deze tweede uitgave daarom bedankt! En "keep'm coming" zou ik zeggen. Uit een artikel in de Automatiserings-gids [1] blijkt dat het Bestand een concurent heeft gekregen in de (rechts)persoon van het Nederlands Normalisatie Instituut. Deze heeft een 'Woordenlijst Informatica', waarvan de tweede versie uitgekomen is in september 1991. Hieruit blijkt oa. dat woorden als 'printer' 'computer' en 'joystick' inmiddels als Nederlandse woorden worden beschouwd. Het voordeel hiervan is dat samenstellingen met die woorden zonder koppelteken geschreven kunnen worden (bv. 'schootcomputer'). Alle andere woorden moeten met koppelteken geschreven worden (bv. 'sub-directory'). Gelukkig is er geen wettelijke verplichting om deze woordenlijst ook te gebruiken, dan zou je van nu af aan alleen nog maar 'zwarter' in je laserprinter kunnen gebruiken! _______________________________________________________________________________ INLEIDING _______________________________________________________________________________ Waarom heet de NL Jargonfile eigenlijk VakBrabbelBestand? Omdat het begrip "Jargonfile" eigenlijk zelf ook jargon is, en bovendien ook nog een Engelstalig woord is. Per definitie moet dit dus ook vertaald worden. Volgens de "dikke van Dale" komt het woord 'jargon' uit het Frans, is de eerste betekenis 'koeterwaals, brabbeltaal', de tweede betekenis is 'voor oningewijden moeilijk verstaanbare taal, vak- of groepstaal'. Brabbelen heeft ook de betekenis van krom spreken of krom schrijven. Het normale Nederlandse woord voor 'file' zou zijn: 'dossier', maar 'bestand' is in ons vak een meer normale vertaling. Samenvattend, dat wat je nu leest is gedoopt: "VakBrabbelBestand V1,1" (met een komma in plaats van een punt!). Hoewel menig vakman (professional) in de automatisering niet gediend is van Nederlandstalige kretologie in de door hem/haar te gebruiken zachte waar, zijn er wel een flink aantal woorden vertaald, voornamelijk onder invloed van 'gebruikers'. Deze lieden gebruiken ook jargon, maar dan vooral om indruk te maken op de direkte omgeving, en niet als middel om kort (maar krachtig) te kommuniceren zonder veel omhaal. Het is hierdoor dat jargon een slechte naam krijgt, bv. wie van ons heeft het ooit over een 'haa dee joe' als je gewoon 'disk' kunt zeggen? Bovendien is er hier-en-daar een verschil in interpretatie tussen leken en professionals, bijvoorbeeld in het gebruik van de woorden 'en' en 'of'. Als een leek 'of' zegt, bedoelt hij in feite 'en', en andersom. In het kommerciele domein zijn wel een aantal woordenboekjes uitgegeven die proberen de Engelstalige woorden te vertalen en uit te leggen. Dat is NIET de bedoeling van het Bestand. Waar mogelijk wordt uitgelegd wat er bedoeld wordt met een bepaald woord, maar een zekere hoeveelheid humor is ook aanwezig. Je moet zeker niet alles serieus nemen (deze zin echter wel :-). Een groot aantal Engelse woorden worden gebruikt alsof het gewone Nederlandse werkwoorden of zelfstandige naamwoorden zijn, zoals daar zijn: deleten, arcen, backuppen, tunen, editen, inserten, deleten, removen, runnen, executen, diffen, loaden, orren, joinen, spawnen, aborten, booten, draggen, multitasken, crashen, catten, locken, printen, fs-checken, formatten, greppen etc. etc. Omdat de betekenis hiervan direkt duidelijk is, is deze kategorie woorden niet verder in het Bestand opgenomen. Ook de Nederlandse gewoonte om woorden te verkleinen (bv. ACKje) leidt niet tot opname van het desbetreffende woord (ik heb een hekel aan verkleinwoordjes :-). _______________________________________________________________________________ HISTORIE _______________________________________________________________________________ In het Engelstalige domein is de "Jargonfile" een bekend fenomeen. Echter, in het Nederlandse taalgebied bestond iets dergelijks tot voor kort niet. Medio juni 1991 is op "het" net een artikel gepubliceerd waarin ik mij afvroeg of er ook een Nederlandstalige Jargonfile was. Die bleek er niet te zijn. Het resulteerde echter wel in een aantal bijdragen voor de file. Omdat zich geen vrijwilligers aanmeldden om de Jargonfile samen te stellen, besloot ik het zelf te doen. Een aankondiging van de eerste uitgave leverde vervolgens nog meer inzendingen op. --- Versie 1,0 is op 1 juli 1991 gepost in de nlnet.misc nieuwsgroep. Een paar weken later heeft Jan-Pieter Cornet het Bestand ook elektronisch verkrijgbaar gemaakt per anonieme ftp vanaf: donau.et.tudelft.nl (130.161.144.100) als pub/humor/vakbrabbel1.0 Versie 1,0 was 1269 regels lang en 55229 bytes groot. Het was ingeklopt met een vi-kloon op een PC/AT. _______________________________________________________________________________ DANKWOORD _______________________________________________________________________________ Aan het tot stand komen van het VakBrabbelBestand 1,1 hebben bijgedragen: Richard Carels (richard@fwi.uva.nl), Jan-Pieter Cornet (cornet@duteca.et.tudelft.nl), Peter van Eijk (pve@cs.utwente.nl), Tonnie Geraets (rcbatg@rwc.urc.tue.nl), Arthur van der Harg (tncsatr@dutrun.tudelft.nl), Rene' Hoekstra (reneh@nikhefk.nikhef.nl), Koen Holtman (koen@amice1.stack.urc.tue.nl), Rob Hooft (hooft@fys.ruu.nl), Jack Jansen (jack@cwi.nl), Pieter van Leuven (etm.etmpile@memo.ericsson.se), Ronald van Loon (rloon@praxis.cs.ruu.nl), Hans van der Looy, Peter Reuderink (reuder@lso.win.tue.nl), Guido van Rooij (ncpg@ine.philips.nl), Jeroen Schot, Sjaak Schuurman (sjaak@cca.vu.nl), Eric Tamboer (tamboer@cs.vu.nl), Adri Verhoef (a3@rivm.nl), Nico Verwer (nico@cs.ruu.nl), Gerben Vos (gpvos@cs.vu.nl), Peter de Vries (pdevries@mswe.dnet.ms.philips.nl), Eelco Vriezekolk (wsineel@wsooti05.info.win.tue.nl), Ton van der Wouden (vanderwouden@let.ruu.nl), en last but not least Hans Zuidam (hans@gli.nl), waarvoor onze hartelijke dank, ook aan onze Zweedse correspondent. Als ik iemand vergeten ben dan hoor ik dat graag. Als je om wat voor reden dan ook niet in deze lijst wil staan, geef dan even een seintje. Opvallend is de sterke vertegenwoordiging van het akademische domein; zou er daar meer jargon gesproken worden dan in het bedrijfsleven? (het zou ook kunnen zijn dat "het" net beter gelezen wordt door academici) De benodigde CPU-cycles voor het posten van het Bestand zijn gesponsord door Philips' Profibus Competence Center. _______________________________________________________________________________ "Een heer spreekt voor gehoor bescheiden en terzake. En in geschrift waakt hij ervoor geen spellingfaut te make." Aanvullingen, teksten, poezie, het is allemaal welkom; het VakBrabbelBestand is van en voor iedereen die Nederlands verstaat en begrijpt. Stuur je bijdragen op naar de redakteur op zijn favoriete email-adres "hulsebos@ine.philips.nl", evt. met de fysieke post: Rob Hulsebos, Bredalaan 12, 5652 JE Eindhoven (niet vergeten porto te plakken). Tezijnertijd zal uitgave V1,2 van dit Bestand dan ook jouw naam in de erelijst vermelden (mocht je de eerste zijn die iets nieuws bijdraagt, uiteraard!). _______________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ LITERATUUROVERZICHT _______________________________________________________________________________ [1] Automatiseringsgids 28 augustus 1991: "Pretpookje is toegestaan, maar 'speelknuppel' niet". [2] Computable 21 december 1990: Interview met Edsger W. Dijkstra over informatika in de jaren negentig. [3] Hans Paijmans: "Bootstraps en Droogtrommels: De taal van de PC-gebruiker", SDU uitgeverij 1991, ISBN 90-12-06323-X. Een aantal woorden uit dit werkje zijn overgenomen. [4] "Beest in bedrijf - handleiding voor de guerilla tegen de computer", Elsevier 1970, ISBN 90-10-00146-6. ===A=== Afkorting (algemeen): de onderstaande afkortingen kunnen in het Nederlands als volgt alternatief geinterpreteerd worden: AT - Achterhaalde Technologie (PC/AT) HP - Hoge Prijzen IBM - Ik Betaal Meer NFS - Nachtmerrie File Systeem Analoog (bn.): uitbreiding voor een digitaal horloge zodat je weer kan zien hoe laat het is. Appeltje (zn.): Apple-][ computer. Automagisch (samenvoeging van 'automatisch' en 'magisch'): als een stuk code werkt zonder dat je precies weet waarom (bv. bepaalde timing-aspekten bij het aansturen van hardware). "Tover! De driver werkt automagisch met dat kleine delayloopje opeens!" ===B=== Bakken (ww.): [1] inprogrammeren van programmatuur in een (E)PROM. "Kun je deze S-records even in dit chippie bakken ?"; [2] uitgenereren van een nieuwe binary file. "Even een nieuw kerneltje bakken". BASIC (zn.): programmeertaal als een kinderliedje, voor beginners. Dijkstra vindt dat iemand die heeft leren programmeren in BASIC nooit meer in staat zal zijn om volgens zijn ideeen software te ontwikkelen. Alle eENDjes zwemmen in de $tring, dat zouden ze niet moeten doen, het geeft maar strubbeling! Bedienen (ww.): servicen van een interrupt. Bektrekken (ww.): Eng. 'Backtracking'. Beroemd om zijn hoeveelheid verbuigingen in het Nederlands: "Hij is aan het bektrekken", "Hij is bek aan het trekken", "De doos heeft gisteren veel bek getrokkken", "Trok je programma bek ?". Ook wel: 'terugkrabbelalgoritme' (TU Twente). Beslissingsondersteunend systeem: zie 'Miniac'. Bijvijlen (ww.): kleine verbeteringen aan een programma maken, hetzij funktioneel, hetzij in performance. Bittenbak (zn.): Eng. 'bit bucket' (Unix terminologie). Omschrijving van de funktie van de elektronische prullenbak /dev/null. "Alle email van de laatste week is naar de bittenbak gestuurd i.p.v. naar buiten". Bitzeefje (zn.): Eng. 'filter' (in Unix). Blauwe blazer (zn.): Volmaccer. Worden vergezeld door 'auto-van-de-zaak'. Zie ook: 'Cobol krasser'. Blij: (meestal negatieve) reaktie van een programma op bepaalde invoer. "DOS is niet blij met zulke grote programma's, dat vindt-ie niet leuk". Blonde interface (zn.): secretaresse. Bras bras (uitroep): "Zit je *alweer* naar Amerika te FTP-en? Bras bras!" Brassen (ww.): een schandalige hoeveelheid computer-resources verspillen. "Hij heeft de hele kernel-source uitgeprint. Wat een brasser." ===C=== Chromen velgen en racestrepen (zn.): verwijzing naar de luxe versie van iets, of die/dat nu nuttiger is of niet. Cobol krassers (zn.): negatieve beschrijving voor codeurs/programmeurs in de administratieve automatisering (bv. Volmac). Ook wel: 'Cobol kloppers', 'Cobol Kees'. Computer (zn.): apparaat om zeer snel te wachten. Met de komst van 80286'ers, 386'ers en 486'ers wordt dit steeds meer waar. Consultant (zn.): iemand die je inhuurt en je vervolgens vertelt wat je wilt horen, en waarop je de schuld kunt afschuiven als het fout gaat, terwijl je toch alle eer voor jezelf kunt opstrijken mocht het goed gaan. Control-Braak (zn.): middel tegen een over z'n nek gaande PC (werkt overigens niet in de meeste gevallen). Crayen (ww.): het draaien van exorbitant grote sommen op de CRAY-YMP bij SARA, bv. "..en dan gaan we dit probleem effe crayen...". Ook wel: 'getallenkraken'. ===D=== Demonstratie-effect (zn.): demonstratie die altijd goed loopt, maar op het kritieke moment opeens niet meer (bv. in aanwezigheid van stropdassen). De demonstratie kan dan overgaan in een demonstruktie. Zie ook: 'random duiveltje'. Dijkstra (Edsger Wiebe): Van de Eindhovense TU: EWD was de Grote Schepper van Informatika (ergens na het scheiden van water en land of zo). Anderen beweren dat hij de *eerste* arrogante wetenschapper was die een bril had, een baard droeg, en in plaats van een stropdas een soort genezende edelsteen aan een veter (Texas koordje) droeg. (Niet te verwarren met de Dijkstra (Edwin) van de Hogeschool Eindhoven, die overigens les geeft in het vak 'Beheerssystemen', een boek hierover heeft uitgegeven, en zijn argeloze studenten soms niet vertelt dat hij niet *de* Dijkstra is.) Auteur van de volgende uitspraken (de Engelse uitspraken worden hier getolereerd omdat Dijkstra tenslotte een Nederlander is): "GOTO statement considered harmful." "Bestuurlijke Informatika heeft niets met informatika te maken. Het is een vak voor gogen [...]. Het trekt leuterkonten, wouwelaars en lampedansers aan." "Er is een of ander software package Wordperfect. Ik heb geen idee wat het doet, maar er is een versie 5.0 of 5.1 of zoiets." "Specifikatiefouten zijn iets waar ik liever niet over praat; waar ik wel over praat is onhandigheden." "CASE? Dat is een aktiviteit die ik volkomen negeer." "We zouden met een faktor 10 a 20 minder programmeurs kunnen volstaan als ze in overeenstemming met mijn adviezen zouden werken." "Object oriented programming seems to me an alternative to correct programming." "COBOL is for morons. The use of COBOL cripples my mind; its teaching should therefore be regarded as a criminal offense." "PL/1 belongs more to the problem set than to the solution set." "It is practically impossible to teach good programming style to students that have had prior exposure to BASIC: as potential programmers they are mentally mutilated beyond any hope of regeneration." "Software Engineering: how to program if you cannot." "If you don't have time to do it right, where are you going to find time to do it over?" Dingwriter (zn.): De VARA-Radio zond iedere dinsdag op Radio 3 tussen 12 en 14 uur het programma "Klachtenburo Steen & Been" uit. Vast onderdeel van dit programma was een aantal telefonische gesprekjes met vertegenwoordigers uit een bepaalde bedrijfstak. De programmamakers bedienen zich dan van pseudo-jargon, dat werkelijk nergens op slaat. De deskundigen aan de andere kant van de telefoon zullen echter zelden zeggen of toegeven dat er alleen maar onzin wordt uitgekraamd. Deze formule levert uiterst aardige dialogen op. Lang geleden werden enkele computerdealers op de hak genomen, die benaderd werden met het volgende verhaal: Het Klachtenburo heeft behoefte aan een nieuwe Dingwriter, maar wel voorzien van een stengel-outlay volgens het systeem Cad/Camp: "Het gaat om het invoeren van klachten, die telefonisch worden doorgestuurd op de brokteller. Wij willen de klachten dusdanig stengelen, dat je bij een druk op de knop eruit kunt halen welke klachten er wel en niet zijn behandeld.". Alvorens de echte deskundige aan de lijn te krijgen, wordt gesproken met iemand van het 'administratiekantoor'. Deze raakt al snel het spoor bijster na zinnen als "Het geheugenverlies van de stengel-outlay moet beperkt blijven tot 0,3 bit. De oude had een herinneringsverlies van 0,3 kijk op de brokteller." Er wordt doorverbonden naar iemand van het verwerkingsburo. Na het probleem te hebben voorgelegd, verloopt het gesprek als volgt: "Wij verkopen geen CAD/CAM systemen, maar alleen AutoCAD voor PC's." Ja, dat kan ook, dat is die afgeleide van het ABN. "Ik weet het niet." Ja, daar is-ie van afgeleid. "Ja, ja." Dat maakt niet zoveel uit met deze, het gaat erom dat de brokteller geen verlies mag hebben. Er wordt om nadere uitleg gevraagd. Nou, dat dus de klachten er op komen te staan en dat je op de outlay een compact-discount-zicht krijgt. "U wilt dat dus met een tekenprogramma gaan doen ?" Dat is onder andere een van de dingen die we erin willen hebben. Maar het gaat erom, dat je de klachten onmiddelijk via de stengel-outlay kunt opderken ... van het stanggedeelte natuurlijk. "Waarom heeft U daar een AutoCad-programma voor nodig ?" Dat is voor onszelf het meest overzichtelijk. Want je kunt ze ook opvoeren, he ? "Opvoeren ? Qua snelheid ?" Ja. "Met een co-processor kun je de PC veel sneller laten werken, natuurlijk." Tot hoever kun je hem opvoeren ? "Met rekenwerk kun je hem tot 5x versnellen." Waar ligt zijn topsnelheid dan ? "Geen idee. De AT zal veel hoger liggen dan een XT". Dat is alleen binnen de bebouwde kom, natuurlijk ? (korte stilte) "Ja." Hoever kun je met dat systeem de stengel-hybride out sturen ? "Geen idee." Het gaat natuurlijk ook om de flipflaptrekker. Dat je die ook kunt invoeren en onmiddellijk voor je klanten via een outlay kan stellen. "Dat weet ik echt niet." Het wordt toch wel bij U gedaan, nietwaar ? "Wij verkopen dat ook wel, ja." Het is lastig als je ze verkoopt maar niet weet hoe het werkt. (verkoper lacht) "Ja, zeker." Om wat voor bedragen gaat het hier ? "Een AutoCAD semi-driedimensioneel systeem komt ongeveer op 12000 gulden." Voor een enkele stengel-outlay ? Die je op ABN nivo ... "Dat is het gewone standaard-programma." Dat is prijzig, zeker omdat je met die hybride zoveel verlies lijdt. Vooral in zijn herinneringsvermogen. Dat vindt ik prijzig. Ik ga eens verder informeren. "Er zijn andere programma's. Calcomp heeft net een nieuw programma dat wel aardig is." Ja, maar die zitten met het probleem dat ze klachten niet goed verwerken. Het is altijd maar half. "Aha ... ik kan U wel alle informatie toesturen." En de computer-'deskundige' noteert trouwhartig de gegevens om het foldermateriaal toe te sturen. Klus geklaard. Doorzet (zn.): Eng. 'troughput'. Doos (zn.): Eng. 'box': [1] computer, vooral een die op de werkplek past. Wordt ook wel gebruikt in de PC-wereld voor wederverkopers die geen ondersteuning aan gebruikers kunnen leveren: 'dozenschuivers'; [2] in netwerktaal juist een doos die *niet* op de werkplek hoort, liefst voorzien van een krachtige fan-out; bijvoorbeeld routers en bridges. Draagbare ENIAC (zn.): willekeurige programmeerbare rekenmachine (omdat die altijd meer kunnen dan zo'n ENIAC van 40 jaar terug). Ook wel: 'zakjapanner'. ===E=== Echte Programmeur (zn.): zie appendix A. Eerstejaars (zn.): gebruiker die Het Licht gaat zien (over drie jaar pas). Zie appendix B. Eitje (zn.): ADM-3 terminal, naar de vorm (Kath. Universiteit Nijmegen). Etternet: verbastering van 'Ethernet'. Ook wel 'Ethernjet'. Bij geruchte gaat het verhaal dat een consultant een bepaalde bank aanraadde toch vooral geen Ethernet te gebruiken, daar er collisions mogelijk waren en de financiele informatie in de pakketjes daardoor verloren zou kunnen gaan. Opm: de Russificatie van 'net' naar 'njet' is uiteraard ook toepasbaar op andere netwerken, zoals: Datanjet-I, DECnjet, NjetBIOS, etc. etc. Eufemisme (algemeen): in jargon verpakte omschrijving van iets fataals, zodat de onwetende omstanders (of de baas) onder de indruk zijn van je vakkennis, terwijl de anderen toch weten wat er bedoeld wordt: - Data packing-density overschrijden: het per ongeluk overschrijven van een (deel van een) file. - Inwerken: systeem met een te lage performance. "Het systeem moet nog even inwerken..." De klant denkt dat als het systeem ingewerkt is, het dan wel sneller zal lopen (meestal juist niet). - Kapotte chip: EPROM met niet goed werkende software. Dit eufemisme is gebezigd door de projektleider van een informatiesysteem voor bus- reizigers op het nieuwe Eindhovense busstation (juli 1991). - Virus: zeer algemeen exkuus, in 1990 in de mode gekomen naar aanleiding van de hysterie rond het 'Friday the 13th' virus. Toen de Tandem-dozen van de Postbank in Breda, die toen het giromaatverkeer afhandelden, gecrasht waren en alle Giromaten het dus niet meer deden, was een 'door de leverancier meegeleverd virus' in eerste instantie de schuldige. Later bleek het slechts een gewone programmeerfout te zijn. EWD-font (zn.): handschrift van E.W. Dijkstra. Naar aanleiding van Zijn gewoonte verslagen e.d. met de hand te schrijven. Zelf zegt deze: "Ik heb een goed leesbaar handschrift, en geloof niet dat ik met een tekst- verwerker sneller of beter zou kunnen schrijven." EWD-kloon (zn.): wetenschapper met arrogantie, baard, bril, texas-koordje om de nek, en een EWD-font als handschrift. Zie 'Dijkstra'. ===F=== Farbulator (zn.): niet-bestaand stuk funktionaliteit in een programma om de schuld op af te schuiven als het fout gaat. "Jaaaaa, maar de farbulator heeft de invoer verpizzeld, en nu moet het eerst terug ge-epribreerd worden voordat jullie weer verder kunnen". Zie ook 'verpizzelen'. Ferme waar (zn.): Eng. 'firmware'. Zie ook 'harde waar', 'zachte waar'. Flappentapper (zn.): geldautomaat. Naar verluid zit er in sommige types geldautomaten, waarvoor de software door een groot NL's softwarehuis is opgeleverd, een bugje: als je de bankbiljetten laat zitten, neemt de automaat na enige tijd het geld weer in, maar kontroleert slechts het bovenste en onderste biljet. Het is dus mogelijk de in het midden zittende bankbiljetten er uit te trekken, en toch je rekening niet te debiteren. Uiteraard wordt alles netjes gelogd, zodat de bank je toch in de kraag vat. Een bankcomputer sprak ontsteld: Ik heb mezelf, vrees ik, verteld! En zo'n vertelling (een schandaal !), Is wel in strijd met het verhaal - Of noem het maar een sprookje dan - Dat ik mij niet vertellen kan ... Maar dan ben'k dus een instrument, Dat blijkbaar ook zichzelf goed kent!!! Jezelf vertellen kan toch pas Wanneer je goed weet, wie je was? Dat heet 'autobiografie' ! Mijn konstrukteur is een genie!!! De bank, waar de computer staat, Door zijn vertelling zwaar geschaad, Wil deze schade zonder dralen Nu op de konstrukteur verhalen! Flodderschijf (zn.) Eng. 'floppy disk'. Sinds de introduktie van de 3 1/2" schijfjes is het woord enigzins in onbruik geraakt, daar er niet veel flodderigs aan zo'n floppy is. Ook wel: 'zachte schijf' (i.t.t. 'harde schijf'), 'slappie'. Foutloos (zn.): eigenschap van computers die vooral door 'gebruikers' wordt verondersteld aanwezig te zijn. Grote teleurstelling als blijkt dat zelfs 1 en 1 bij elkaar opgeteld geen 2 maar slechts 1.999999999 is. Heel bekende mop: 'Dames en heren, mogen wij een ogenblikje van uw aandacht? U helpt op dit moment geschiedenis schrijven, want u bent de eerste passa- giers van een volautomatisch geregelde vliegreis. Laat u niet afschrikken door de afwezigheid van menselijk personeel. De computer is geprogrammeerd om met alle eventualiteiten rekening te houden en er kan dan ook onmogelijk iets misgaan, misgaan, misgaan, misgaan, ....' Frotten (ww.): even snel een funktie of een stuk kode toevoegen of wijzigen. "Ik zal d'r even in frotten dat-ie NULL teruggeeft als'r iets fout gaat." Een graadje meer slecht is: 'vies frotten' (ontstaan op de VU ??). Fysiek: opsturen van iets naar iemand met de PTT inplaats van via email. "Ik zit niet op het net, kun je een kopietje van het VakBrabbel-gebeuren per fysieke mail naar mij opsturen?" ===G=== Gebruiker (zn.): sukkel die weet hoe een PC aan te zetten, UNIX-dozen op het verkeerde moment altijd uitzet, en daar tussenin kostbare CPU-cycles opmaakt aan tekstverwerkers, spreadsheets en spelletjes (als de baas niet in de buurt is). Vergelijkt alle mooie features van Unix met DOS "Heee, dat heeft Unix ook al van DOS overgenomen". De meest geuite kreet is (de op zeurderige manier uitgesproken) "Hij doet het nieeeet...", daarbij in het midden latend wie wat wanneer en waarom 'het' niet aan zijn verwachtingen voldeed. Geest (zn.): Eng. 'daemon'. "De tijdgeest staat nog niet op zomertijd". Gefrommeld: niet meer intakt zijn van een datastruktuur. "De disk is weer eens gefrommeld." Gehakt (zn.): resultaat van op hol geslagen programma's. "En dan maakt hij gehakt van die data-structuur". Het niet maken van backup's van disken is vragen om regelmatig Gehaktdag. Geitewollensokkennetwerk (zn.): uitwisselen van files tussen twee systemen door ze eerst op een floppy te schrijven, en vervolgens met die floppy naar een ander systeem gaan, om het daar in te lezen. ===H=== Halen (ww.): [1] transformatie van invoer. "Dan moet je het even door sed halen"; [2] als er een deadline nadert, haal je ook wel eens een nachtje door om het programma op tijd af te krijgen. Hangen (ww.): [1] toestand waarin een programma kan verkeren door bepaalde invoer die het niet 'lust', of door 'JBF-methode' implementaties; [2] aangesloten ergens aan zijn. "Hang jij ook aan Usenet?" Harde schijf (zn.) Eng. 'hard disk'. Wordt vaak verward met 'Winchesterdisk' hetgeen niet altijd korrekt is (alle Winchesterdisks zijn harde schijven, maar andersom niet). Twee echte computerfanaten Bestelden als ze samen aten een echte harddisk wat chips, en een lisp wat smulden ze dan, die twee maten! Harde waar (zn.): Eng. 'hardware'. Zie ook 'ferme waar', 'zachte waar'. HDQ-blok (zn.): Deze term wordt binnen een niet nader gespecificeerd Nederlands bedrijf gebruikt om een gebruiker volledig onderuit te praten als er weer eens iets tijdens een transmissie fout gaat. "Ai, de inhoud van het HDQ- blok komt niet overeen met de X.69 specifikatie. Maar daar hebben we het volgende op gevonden..." Zie ook: 'verpizzelen'. Heftig (bn.): zwaar, veel, etc. "Dit programma naar Turbo-C omzetten was wel even heftig hekken". Hekken (ww.) Eng. 'to hack'. In de omgeving van Amsterdam wordt dit weer echter als 'hakken' uitgesproken. "Kun je dat programma even omhekken zodat er ook kleurtjes uitkomen?". Hobbelen (ww.): wordt gezegd als een programma niet de verwachte doorzet heeft. "Waarom hobbelt de laserprinter toch zo langzaam door ?" Hij (zn.): [1] De computer; [2] de CPU; [3] de applikatie. Gebruikers halen dit altijd grandioos door elkaar: "Hij doet het niet", daarbij in het midden latend wie en wat. ===I=== IJdel staan (ww.): niets te doen hebben. "Ik sta momenteel ijdel, dus ik stijg iedere dag een beetje op de Pango-scorelijst". IJzig (bw.): reaktie van mannen op vrouwen die meer weten van computers dan zijzelf. Informaticus (zn.): [1] Iemand die aanneemt dat informatie de basis vormt voor het nemen van beslissingen ipv. andersom; [2] iemand die achter de terminal aan vrouwen denkt, en in aanwezigheid van vrouwen het voortdurend over computers heeft; [3] iemand die op een Nederlandse vraag met een ontkenning erin ook het antwoord omdraait. De onderstaande poezie is geschreven en bijgedragen door Ronald van Loon: De Mens, De Informaticus - Een (Rederijkers)Ballade 'k Ga van een type mens vertellen Al wordt het geen wild-west verhaal Een mens gebouwd uit grijze cellen Hij spreekt alleen de digitaal Zijn liefste woord is triviaal Hij reist alleen per fiets of bus Want hij is wars van pracht en praal De Mens, De Informaticus Hij loopt gehuld in berevellen Hij denkt uitsluitend in oktaal Hij leeft volledig in modellen Zijn funkties zijn geheel totaal Want zijn domein is integraal Al is hij geen pragmatikus En toch zo internationaal De Mens, De Informaticus Een leven vol TV-toestellen maar afgestemd op een kanaal 'k voel tranen naar mijn ogen snellen Zo'n eenheid toch op wereldschaal Dat is toch wonderlijk kolossaal Amerikaan of Fries of Rus 't verbond is tweedimensionaal Als Mens, Als Informaticus (Envoi|Prince) Brengt hulde aan die man van staal Hij is - ceteris paribus - Op 't hoofd een beetje kaal De Mens, De Informaticus Inkloppen (ww.): intypen. Zie ook: 'klopgeest'. Intelligente software (zn.): stuk software dat automatisch de verkeerde beslissingen neemt, omdat het probeert slimmer te zijn dan de gebruiker. ===J=== JBF Methode (afk.): Jan Boeren Fluitjes: software ontwikkel-methodologie van de oude stijl, echter nog veel en vaak toegepast. Ook wel: DMR - Doe Maar Raak. Zie ook: 'ZIZO'. Joker (zn.): Eng. 'wildcard'. ===K=== Kangaroe kode (ww.): programma met groot aantal GOTO's. Ook wel: 'spaghetti kode'. Kijkbuis (zn.): monitor, terminal. Ook wel: 'kijkpijp'. Knarsen (ww.): zie 'stampen'. Klopgeest (zn.): software ontwikkelaar. Knoppenbonker (zn.): software ontwikkelaar. Konstante (zn.): [1] het verschil tussen het behaalde resultaat en het verwachte resultaat (de oorzaak van het fenomeen 'frustratie'); [2] het getal waarmee uw antwoord vermenigvuldigd, door gedeeld, bij opgeteld of vanaf getrokken moet worden om het juiste antwoord te krijgen (de 'knoeifaktor'). [3] getal uit de wetenschap waarvan het niet zeker is hoe variabel het is: toen ik nog op school zat, werd het gebruik van konstantes als volgt gedemonstreerd: #define PI 3.141592653589 zodat je slechts op een plek je programma hoefde aan te passen, mocht de waarde van pi ooit veranderen. Krabbelen (ww.): zie 'krassen'. Kraken (ww.): [1] Eng. 'hacken': doorbreken van beveiligingen, zoals passwords en andere codes; [2] getallenkraken: uitrekenen van grote sommen, bv. op Cray's. Krassen (ww.): op een disk of floppy schrijven. "Wie is er nu weer op de harddisk aan het krassen!" Ook wel: 'krabbelen'. Soms wordt er onderscheid gemaakt: krabbelen is langzaam (of weinig), en krassen is snel (of veel) schrijven. Krat (zn.): Eng. 'crate', 'rack', bijvoorbeeld VME, Multibus, VXI. "Oef, zelfs als ze leeg zijn is zo'n CAMAC-krat nog niet te tillen". Kwekken (ww.): uitvoeren van een kommunikatieprotokol tussen tussen twee dozen. "Deze twee machines kwekken nu Kermit met elkaar." In het grote Pittsburgh, in een Verenigde Staat Staat een radiostation te zenden: een echte, geen piraat Wat ze de lucht in sturen, is voor een breed publiek Van de vroege tot de late uren, is er moderne popmuziek Toch is er wel iets bijzonders, want de DJ is een praatchip En die kletst, nog meer als anders, als een pas ontkopte kip. ===L=== LEESMIJ (zn.): Eng. 'README'. Lijsting (zn.): Eng. 'listing'. Zie 'uitdraai' (mogelijk namaak-Vlaams). LOGO (zn.): programmeertaal voor beginners ouder dan 35 jaar, die ergens hebben gehoord dat het een programmeertaal is voor kinderen, en die daarom denken dat ze die in elk geval wel onder de knie kunnen krijgen. Lopen (ww.): Eng. 'to run': toestand van een programma waarin het iets doet, per definitie de gewenste akties. Zolang dit niet het geval is, 'loopt' het programma niet. Ook wel: 'draaien'. Lusten (ww.): reaktie van een programma op bepaalde invoer. "Vi lust geen regels die te lang zijn". Ook wel: 'over zijn nek gaan', 'voeren'. ===M=== Machinees (zn.): [1] assembleertaal; [2] universele tussentaal voor het gebruik in automatisch vertalen, zodat niet n*(n-1) vertaalprogramma's nodig zijn maar slechts 2*n. Mannetje (zn.): type connector. Zie ook 'vrouwtje'. Miniac: Bekende parodie op allerlei oude dozen waarvan de naam op 'AC' eindigde, bv. 'ENIAC', 'Univac'. 'S-WERELDS KLEINSTE ELEKTRONISCHE BREIN In dit computertijdperk is het betreurenswaardig dat oprechte, doch krap bij kas zijnde studenten niet van de computer kunnen profiteren. Hier worden aanwijzingen gegeven voor de bouw van een doe-het-zelf computer genaamd MINIAC, die vragen kan beantwoorden die door geen andere machine van deze tijd beantwoord kunnen worden. Een MINIAC heeft vele voordelen, waaronder: 1) hij is klein genoeg om in het kleingeldvakje van uw portemonnee te worden bewaard; 2) hij is niet duur; 3) hij is onfeilbaar; 4) hij is makkelijk te bouwen; en 5) de bediening is kinderspel. HOE BOUW IK EEN MINIAC ? Neem een dubbeltje (vervanging door een stuiver zal de werking van de MINIAC niet merkbaar beinvloeden). Typ de woorden 'ja' en 'nee' op twee stukjes papier en plak deze aan weerszijden van het dubbeltje. HOE BEDIEN IK MIJN MINIAC ? - Neem de MINIAC tussen duim en wijsvinger (in welke hand, en met welke kant boven is niet van belang) en stel een vraag A, bijvoorbeeld: "Zal het morgen regenen ?". - Gooi de MINIAC op, en laat hem vallen en tot rust komen. - Noteer het antwoord: 'ja' of 'nee'. De MINIAC heeft nu een juist of een onjuist antwoord gegeven. Om erachter te komen welke van de twee het geval is: - Neem de MINIAC, zoals onder 1) is aangegeven, ter hand, en stel vraag B: "Zal dit antwoord dezelfde waarheidswaarde hebben als het vorige antwoord ?" en gooi het nogmaals. - Noteer het antwoord: 'ja' of 'nee'. Stel dat de MINIAC vraag B met 'ja' beantwoordt. Dit antwoord is ofwel juist ofwel onjuist. Als het juist is, dan is het waar dat het antwoord op vraag A dezelfde waarheidswaarde heeft als het antwoord op vraag B, dus was het antwoord op vraag A een juist antwoord; als het onjuist is dan is het niet waar dat het antwoord op vraag A dezelfde waarheidswaarde draagt als het antwoord op vraag B (dat onjuist is), dus was het antwoord op vraag A een juist antwoord. Als de MINIAC vraag B met 'nee' beantwoordt, laat een soortgelijke redenering zien dat het antwoord op vraag A onjuist was. De MINIAC is elektronisch te noemen op grond van het feit dat zich in de buitenste schil van het nikkelatoom twee vrije elektronen bevinden. Monitor (zn.): televisiescherm zonder beeld maar wel helemaal gevuld met ondertiteling, eventueel met geluid op sommige spelletjesdozen. ADVIEZEN VOOR DE GEBRUIKER Mochten er storingen zijn op de monitor, dan dient u eerst de volgende inspektielijst af te werken voordat een beroep gedaan wordt op de helpdesk: "Strepen op het beeld" Uw vader is zich aan het scheren. Verbiedt 't hem. "Een dubbel beeld" Minder alkohol, meer melk drinken. "Wel beeld, doch geen geluid" U kijkt naar de vissenkom. "Geen beeld, geen geluid" Nakijken of U eigenlijk wel een monitor bezit. "Geen beeld, geen geluid, doch wel ingeschakeld" Of je stopt de stekker er in! "Geen beeld, doch wel geluid" U zit voor de achterkant van de monitor. "Geen beeld, maar zeer goed geluid" U hoort de radio. "Het beeld tuimelt, en geen muziek" U kijkt in het venster van Uw wasmachine. "U ziet slechts sneeuw" Het is winter. Muizebal (zn.): Eng. 'trackball'. Komt doordat gebruikers een trackbal voor een op zijn rug liggende muis aanzien. Murfy (naam): [1] softwarehuis in omgeving Enschede; [2] Amerikaanse officier, aan wie de uitspraak "Als er iets fout *kan* gaan, dan zal dat ook zeker gebeuren" wordt toegeschreven; in meer exakt mathematische vorm: 1 + 1 @= 2, waarin '@=' het mathematische symbool voor 'bijna nooit' voorsteld. In de loop der jaren zijn een groot aantal "Wetten van Murfy" ontstaan; enige die van toepassing zijn op het informatikavak: - Programma's groeien totdat alle beschikbare RAM vol is. - Daarna blijven ze doorgroeien totdat alle swap-partities vol zijn. - Hoe sneller de CPU, hoe zwaarder het operating systeem is dat erop draait zodat de gebruikers altijd netto evenveel performance overhouden. - Het kommando "rm *" wordt vooral uitgeprobeerd op files die al heel lang niet gebackupt zijn. - Als dit wel het geval was, heeft een leukerd een file genaamd "-r" in die directory aangemaakt. - Een bug openbaart zich niet eerder dan nadat het pakket de betatest met vlag en wimpel is gepasseerd, en aan de eerste klant uitgeleverd is. - Een klant loopt nooit tegen bugs aan die in de dokumentatie vermeld zijn. - Gegarandeerde response-tijden worden stipter nagekomen naarmate de noodzaak ervoor geringer is. - Nadat in een stuk buggy code 29 routines nagelopen zijn, blijkt de fout in de 30e te zitten. - In een filesysteem met contiguous files is de aan een file geallokeerde ruimte altijd net een record te klein. - Ftp's van zeer grote files gaan altijd vlak bij het eind de mist in. - Ingekochte software voldoet lang genoeg en uitsluitend lang genoeg om de acceptatietests te kunnen passeren. ===N=== Nationale Software-Engineer Dag: jaarlijkse feestdag voor de genoemde beroepsgroep, in 1991 voor het eerst te vieren, naar overeenkomst met dagen voor andere beroepen: secretaressedag, prinsjesdag. Een nationale diskussie op nlnet.misc leidde niet tot consensus over de juiste datum. Voorstellen voor data waren: 4 oktober, Allerzielen, Allerheiligen, etc. In ieder geval was niemand voor een zaterdag of een zondag, want dan heb je toch al vrij. Neuzelen (ww.): een programma dat allerlei dingen laat zien die je niet wilt zien, bijvoorbeeld laten weten wat er op dit moment gebeurt (vaak op DOS, zelden op UNIX). Nieuws (zn.): Eng. 'Netnews'. "Is er nog nieuws binnengekomen?", "Ik moet nog drie dagen nieuws lezen". Nokken (ww.): het op mysterieuze gestopt zijn van een proces. "De telnet daemon is 'm genokt". Ook wel: 'aftaaien'. Nutsprogramma (zn.): Eng. 'utility'. ===O=== Ombutsen (ww.): veranderen van programmatuur. "We zullen die code eens even ombutsen, zodat wij niet meer gelogd worden." Ook wel: 'frotten'. Omhakken (ww.): bitje op nul zetten. Omlaaghalen (ww.): de performance van de computer naar beneden halen. Omvallen (ww.): het op onverklaarbare wijze gereset zijn van een bit. "De interrupt-enable is omgevallen". Ook wel: 'omklappen'. Op hol slaan (ww.): het 'lopen' van een programma maar op een manier die je niet verwacht, meestal met desastreuze gevolgen. Oraal: telefonisch. "Deze talk-sessie duurt te lang, zullen we dit verder even oraal afhandelen ?". Nadeel hiervan is dat iedereen op je kamer nu mee kan luisteren (dus ook weet dat het niets met je werk te maken heeft) in plaats van onder de indruk te zijn dat je zo hard aan het werk bent. Over z'n nek gaan (ww.): crashen van een programma, gevolgd door 'paniek' of een core-dump (HIO-Enschede). "Ja, en daar gaat-ie even gigantisch van over z'n nek". Ook bekend als "... en daar kan DOS niet tegen". Zie ook: 'lusten'. Overfluiten (ww.): gebruik maken van electronische file-transfer. Ook wel: 'piepen', naar het geluid dat sommige modems maken met hun ingebouwde luidsprekertje. ===P=== Paniek (zn.): Eng. 'panic' (Unix terminologie). Piepen (ww.): zie 'overfluiten'. Pijpen (ww.): gebruik maken van de mogelijkheid om in Unix de output van het ene proces als input voor een ander proces te gebruiken, bv. door middel van het 'pipe' symbool '|'. Plat (zn.): Eng. 'down'. "Is de server al weer plat?" Ploegen (ww.): zie 'stampen'. "Dit programma ploegt het hele geheugen en filesysteem door". Ponspoes (zn.): datatypiste. Ook wel: 'tiepmiep', 'typkip', 'ponstituee'. Porteren (ww.): overzetten van bugs van de ene naar de andere computer. De meeste Unix-systemen zijn bug-voor-bug kompatibel geport. Pretknots (zn.): Eng. 'joystick'. Ook wel: 'pretknuppel', 'genotsknots', 'spelpookje', 'pretpookje', 'speelknuppel'. Een jong keyboard-junkie met joystick Kreeg spelenderwijs vaak een jobkick Hij zei: 't is goedkoop ik hoef nu geen dope 't is beter dan vroeger die rotstick. Program (zn., klemtoon op laatste lettergreep): computer programma. Pijpen (ww.): Eng. 'to pipe' (Unix terminologie) "... pijp de uitvoer van sort door wc..." Pijltoets (zn.): een van de 4 speciale toetsen op een PC. Niet-gebruikers spreken over 'cursortoetsen'. Prik (zn.): 220V. "Geen wonder dat-ie het niet doet, hij heeft geen prik!" NB: prik wordt aangevoerd via een 'saptouw'. Printverwisselaar (zn.): service-technicus. Zo genoemd omdat dit de inge- wikkeldste handeling is die de meesten van hen kunnen verrichten (en dan moet je nog de mazzel hebben dat ze de nieuwe print niet ondersteboven of binnenstebuiten of achterstevoren monteren). Apocrief verhaal: een DEC printverwisselaar heeft op de VU eens een DL-11 (RS232 interface) vervangen. Hierna werkte de terminal nog steeds niet. Niet getreurd, een nieuwe gehaald, nog steeds niets. Nadat hij zich in zo'n dag of twee door DEC's gehele Europese voorraad aan DL-11's had heengewerkt, volgde hij eindelijk de raad op om eens een voltmeter te gebruiken, en mat dus doende 6.3 volt wisselspanning in plaats van 5 volt gelijkstroom. (de details kloppen niet, maar de strekking wel). ===Q=== ===R=== Random duiveltje (zn.): klein, eng mannetje dat ervoor zorgt dat iets fout gaat als je aan niet aan het ontvlooien bent, maar dat het goed gaat als je wel aan het debuggen bent. Een-en-ander in nauwe samenwerking met het 'demonstratie-effect'. Ruiter (zn.): Eng. 'flag'. ===S=== Sabotage (zn.): methode ter verlaging van de MTBF. Een al lang geleden ter ziele gegaan computertijdschrift publiceerde ooit deze instrukties: SABOTAGE Voor een ieder die met computers moet werken maar de krengen al meer dan zat is, volgen hieronder enige tips. - Doe in plaats van suiker flink wat zout in je koffie en giet dit (per ongeluk uiteraard !) in het toetsenbord; zout water is een goede elektrische geleider en zorgt voor een fantastische kortsluiting. - Probeer de stekker van de verbindingskabel er anderom in te steken. Je zet dan alles prachtig op z'n kop. - Ook goed werkt het inpluggen van verkeerde maar compatible stekkers, zoals IEEE-488 op een Centronics-port of omgekeerd. - Neem een nagelschaartje mee naar het werk en knip in de verbindings- kabel een of twee leidingen door. Dat veroorzaakt de meest eindeloze speurtochten. - Gooi paperclips, klemmetjes, stukjes aluminiumfolie of andere metaalwaren door luchtgaten in de apparatuur. Met een beetje mazzel landt het projektiel op een plaats waar kortsluiting wordt veroorzaakt of andere heerlijke problemen ontstaan. - Floppy-disks zijn erg gevoelig voor magneten. Een paar keer heen- en-weer strijken langs de rand is vaak al voldoende om enkele programma's te verfraaien. - Sluit de ventilatiegaten van apparatuur af. Op deze manier wordt het apparaat beter geisoleerd en zal dan ook na een tijdje rood aanlopen. Ook kan op deze manier het temperatuurbereik van floppies getest worden! - Als uw systeem van een harddisk voorzien is, kan het geen kwaad eens een keer de machine hardhandig te verplaatsen, zonder de disk geparkeerd te hebben. - Als er software geinstalleerd moet worden vanaf floppy, en er staat in de instrukties zoiets als "haal de floppy uit zijn hoes", trek dan de floppy uit z'n eigen (zwarte) hoes in plaats van uit de kartonnen omslag. - Ook heel leuk is het achterstevoren in de drive schuiven van de floppy. En passant ben je dan tevens gedwongen je vingerafdrukken op de magnetische laag achter te laten. Het boekje "Beest in bedrijf - handleiding voor de guerilla tegen de computer" (ISBN 90-10-00146-6, Elsevier, 1970) heeft ook nog een aantal tips: - Het verdient aanbeveling die gedeelten van computerformulieren waarboven staat "Deze ruimte niet beschrijven" of "Alleen voor ambtelijke mededelingen" in te smeren met kaarsvet, zodat er helemaal niet meer op geschreven kan worden. - Ponskaarten kunnen voorzien worden van extra gaatjes, of men plakke kleine stukjes plakband over reeds geponste gaatjes. Dit alles dient zeer zorgvuldig te geschieden zodat het niet onmiddelijk opvalt. De meest primitieve methode is wel de ponskaart te vouwen, er gaatjes in te prikken of er een paar nietjes in te slaan. - Betaal uw rekeningen zo prompt mogelijk, maar betaal telkens een kleinigheidje teveel. Men zal hierdoor gaan twijfelen aan de juistheid van de programmatuur. - Papierwerk voorzien van magnetische kodering kan eenvoudig gewist worden met een magneet. Het kan dan niet meer automatisch verwerkt worden. Zie verder ook appendix D. Schijfdrijver (zn.) Eng. 'disk drive'. Als zodanig bij Fokker in gebruik, hetgeen bij oningewijden tot verwarring leidt met een 'disk driver' (de software, niet de hardware). Schijfschrijfschuifje (zn.) Eng. 'write protect notch' op 3 1/2" floppies. Moeilijkst uitspreekbare Nederlandse woord in dit bestand! Sexy (bn.): uitspraak van de afkorting 'SCSI' - Small Computer Systems Interface. Normaal wordt echter de uitspraak 'skoezie' gehanteerd. Slappie (zn.): 5 1/4" of 8" floppy. Sleuren (ww.): inlezen. "Even een dumpje van tape sleuren". Slofje (zn.): systeem dat niet vooruit te branden is. Snelbinder (zn.): Eng. 'flatcable'. Spijkerbroek (zn.): technicus, programmeur. Ook wel: 't-shirt', 'trui'. Zie ook: 'stropdas'. SPO (zn., uitspr. 'espeeootje'): Spontaan Programmeurs Orgasme (dat wat je kollega's krijgen als je programma's eindelijk werken). Stampen (ww.): langdurige aktiviteit van het systeem zonder dat nu precies duidelijk is wat de doos allemaal wel doet. "Wat is er toch zo op de disk aan het stampen!". Ook wel 'knarsen', 'ploegen', 'en dan is het even ratel, piep, knars' (als je een programma aan iemand laat zien waarvan JIJ weet dat het wel even duurt). Stapelpunter (zn.) Eng. 'stack pointer' (waarschijnlijk namaak-Vlaams). Stropdas (zn.): manager, verkoper. Zie ook: 'spijkerbroek', 'demonstratie- effect'. ===T=== Terugkrabbelalgoritme (zn.): zie 'bektrekken'. Texen (ww., uitspraak natuurlijk 'techen'): [1] Vanuit het een-of-ander meer-of-minder obscure formaat omzetten in \TeX of \LaTex. "Kun jij dit voor mij texen?'. Ook: 'Latexificeren'. [2] het programma \Tex of \LaTex draaien. "Wat is-t-ie weer sloom, er zit zeker weer iemand te texen". Tiepmiep (zn.): datatypiste. Ook wel: 'ponspoes' of 'typkip'. Tilt: crashen van programmatuur of apparatuur. "De printerserver is op tilt". Afkomstig uit de flipperkastwereld. Tippelen (ww.): aanduiden van de kloksnelheid van een CPU. "Hoe hard tippelt die PC van jou nu?" "4.77 Mhz sloft-ie slechts." Toeters en bellen (zn.): Eng. 'bells and whistles' Touw, touwtje (zn.): (elektrische) kabel. Serieele touwtjes eindigen altijd in een kombinatie van mannetjes en vrouwtjes, en passen nooit (de zgn. 'konnektor samenzwering'). Passen ze wel, dan moet er vaak weer een 'kruisje' tussen. TUE (Technische Universiteit, Eindhoven), thuisbasis van een groep computerfanaten, voor het grootste deel informatikastudenten, die 'The TimeWasters' genoemd worden). De term komt oorspronkelijk van het opschrift "TimeWasters Hall Of Fame" op een schoolbord in lokaal Hg 6.05 op de TUE, waarop bijgehouden werd hoeveel tijd iedereen heeft verspild met het spelen van NetHack en andere computerspelletjes, of andere computertoepas- singen die misschien wel leuk, smaakvol, of interessant maar zeker niet nuttig zijn, terwijl hij eigenlijk naar de kolleges zou moeten gaan, zich zou moeten voorbereiden op tentamens, meer aan sport doen of werken aan zijn C.V., of sociale kontakten opdoen (zie voor dit laatste: 'Informatikus' [2]). TimeWasters gebruiken een eigen jargon; een aantal entries die duidelijk maken wat er zoal gedaan wordt behalve studeren: Code: usercode, account op een computer. "Het is gemakkelijker 1000 codes te kraken dan er *een* legaal te krijgen van de fakulteit." Echte TimeWaster: iemand die tijd verspilt met dingen die nog niet eens wat met computers te maken hebben. "Hij gaat naar het college operating systems. Dat is pas Echt TimeWasten". Logger: programma dat iets logt natuurlijk, bv. een telnet-logger is in staat telnet verkeer af te tappen en op schijf op te slaan. "Hoeveel codes heb je al met die nieuwe logger?" Queuen: in een wachtrij staan. Echter: "TimeWasters queuen niet!" ===U=== Uitdraai (ww., zn.): afdruk op papier. "Waar is de uitdraai van de zwarte boekhouding gebleven!". Ook wel 'lijsting'. Uitspraak (algemeen): [1] sommige karakters in de ASCII-set kunnen als volgt uitgesproken worden: '|' pijp (Unix terminologie) '^' dakje '"' quootjes '~' slingertje, golfje, wiebeltje '#' matje, (tuin)hekje, spoorwegkruis '<','>' linker- en rechter-braakje (gebroken haakje). '@' apestaart, apeslinger(tje), smulrol, paarde***, slingeraapje, drol, oortje [2] hexadecimale getallen: deze worden meestal gespeld, bv. FC4A: ef cee vier aa. Sommigen spreken het getal echter op de normale manier uit, bv. F-duizend C-honderd A-en-veertig. De uitspraak van de 6 hex tientallen is dan: achtig (A0), begentig (B0), cegentig (C0), degentig (D0), egentig (E0), fegentig (F0); bv. F9: negen-en-fegentig. Uitspugen (ww.): uitwerpen van een floppy of streamertape uit de drive onder software-controle. "Als je dat ikoon aanklikt spuugt-ie de flop wel uit." ===V=== Vastzitten (ww.): toestand waarin een systeem of process kan verkeren en waar niet meer uit te komen is zonder drastische maatregelen. Gecrashte systemen worden niet zo aangeduid. Zie ook: 'hangen'. VAX (zn.): [1] merk stofzuiger, werkt altijd, reclame regelmatig op de TV te zien; [2] merk computer. Vensterbesturingssysteem (zn.): grafische user-interface, bv. X11R5, Motif. Raadsel: wat doe je als je in een Russische kerk behoefte krijgt aan wat frisse lucht? Antwoord: je klikt een ikoon aan, en er opent zich vanzelf een window. Mop: wist je al dat Bill Gates (Microsoft baas) zijn nieuwe huis helemaal ondergronds heeft laten bouwen? Nee, hoezo? Nou, hij kon geen windows meer zien! Verbasteren (algemeen): niet-Nederlandse woorden die, ietwat verbasterd, worden gebruikt in plaats van het origineel, bijvoorbeeld: - Arrij Array - Control-Braak Control-Break (op een PC) - Etternet, Ethernjet Ethernet - Fluitende-punt Floating-point - Imagoschrijver Apple ImageWriter - Lijsting Listing - Patsen To patch - Patspaneel Patchpannel - Performantie Performance - Spaars Sparse (van een matrix) - Spreidschijt Spreadsheet - Stapelpunter Stackpointer - Traffiek Traffic - 'k Zie niks XENIX Vernachelen (ww.): oneigenlijk gebruik van de stack, bv. door in C een array als structure door te geven zodat je'm toch 'by value' kunt passen. Verpizzelen (ww.): universeel nepwerkwoord om een duister antwoord te geven om je uit een moeilijke situatie te redden, bv. als de baas hoopvol vraagt of de spec al klaar is: "Nee, ik moet nog even de datatypes en de scherm- definities verpizzelen". Werkt vooral omdat niet iedereen er vooruit durft te komen dat men een woord niet kent. Naar horen zeggen is Simon Carmiggelt de uitvinder van dit woord en nog een paar andere nepwoorden, zoals 'epibreren'. Zie ook: 'farbulator', 'HDQ-blok'. Verstekschijf (zn.): Eng. 'default disk' (in DOS, bv. A:). Voeren (ww.): aanbieden van invoer aan een programma. Zie ook: 'lusten'. Vrouwtje (zn.): type connector. Zie ook: 'mannetje'. ===W=== Wasmachine (zn.): mainframe-model harddisk. "Wij hebben nog een oude 400MB harde schijf, die het formaat, de warmteproduktie en de lawaaiproduktie van een wasmachine heeft." ===X=== ===Y=== ===Z=== Zachte waar (zn.): Eng. 'software'. Zie ook 'ferme waar', 'harde waar'. Zakjapanner (zn.): rekenmachientje. Zeiken (ww.): programma's die voor iedere scheet iets aan de gebruiker vragen of iets laten weten. Bijvoorbeeld die programma's (vooral in GUItjes) die na tien keer nog steeds vragen of je't wel zeker weet. Zigabyte (zn.): onbeschoft grote hoeveelheid geheugen. Vooral in gebruik als alle disken weer eens vol zitten en de baas aanschaf van een nieuwe disk nog steeds wil uitstellen. "En als we straks volledig OSI willen gaan kwekken, moet er nog zeker 5 zigabyte aan disk bij.... en dat terwijl een gigaatje nog maar 2 kiloflorijn kost hedentendage!". Zitten (ww): (meestal hopeloze) toestand van een programma. "Hij zit in een eindeloze lus", "Scanf zit nu op input te wachten". Zizo (acr.): Zooi In, Zooi Out. Naar Eng. 'Gigo': Garbage In, Garbage Out. "Dit pakket werkt volgens het ZIZO-principe". Ook wel: "Vulles in, vulles uit". De output zei tegen de input, jij klaagt dat je altijd voorop moet. Maar als het stagneert wordt toch steeds beweerd dat altijd de output het fout doet! _______________________________________________________________________________ APPENDIX A - ECHTE PROGRAMMEURS DOEN HET NIET MET PASCAL _______________________________________________________________________________ In de Goeie Ouwe tijd - de Gouden Eeuw van computers - was het nog eenvoudig om de mannen van de jongens te onderscheiden (sommigen refereren aan deze groepen ook wel als Echte Mannen en Soesjeseters). In de Gouden Eeuw waren de Echte Mannen diegenen die computer-programmering begrepen, en de soesjeseters waren diegenen die dat niet deden. Een Echte Programmeur zei dingen als: "DO IO I=1,10" en "ABEND" (ze spraken zelfs in hoofdletters) en de rest van de wereld zei: "computers zijn veels te ingewikkeld voor mij" en "ik kan geen relatie opbouwen met computers, ze zijn zo onpersoonlijk". Onderzoekingen hebben echter uitgewezen dat Echte Mannen geen relatie met iets of iemand hebben en dat ze zeker niet bang zijn om onpersoonlijk te worden. Maar, zoals gebruikelijk, de tijden veranderen. Vandaag de dag worden we gekonfronteerd met een wereld waarin kleine oude dametjes een computer kunnen krijgen in hun microgolfoven, twaalf jaar jonge kinderen Echte Mannen uit het heelal kunnen blazen tijdens een spelletje Asteroid en iedereen een computer kan kopen en zelfs begrijpen. De Echte Programmeur wordt bedreigd met uitsterven of vervanging door middelbare-school studentjes met hun MessyDos computers. Er is duidelijk een noodzaak om de verschillen te signaleren tussen de modale middelbare scholier die PacMan speelt en de Echte Programmeurs. En als het verschil duidelijk is, hebben deze kinderen iets om naar toe te leven; een vader-figuur; een (bijna) onbereikbaar ideaal. Bovendien kan dit artikel handig zijn voor werkgevers van Echte Programmeurs om te voorkomen dat zij de Echte Programmeurs vervangen door twaalf jaar jonge kinderen die PacMan spelen (met als doel een aanzienlijke besparing op salariskosten). PROGRAMMEERTALEN De meest eenvoudige manier om een Echte Programmeur te onderscheiden van de massa is door de programmeertaal die Hij (of Zij) gebruikt. Echte Programmeurs gebruiken FORTRAN, soesjeseters PASCAL. Nicklaus Wirth, de ontwerper van Pascal, gaf eens een interview waarin hij gevraagd werd: "Meneer Wirth, hoe spreekt u uw naam eigenlijk uit ?". Hij antwoordde: "U kunt me aanroepen bij naam, uitgesproken als Virt, of u kunt me aanroepen door waarde en dat is Worth." Met deze uitspraak zal duidelijk zijn dat Nicklaus Wirth een soesjeseter is. Het enige mechanisme voor parameter-aanroep dat Echte Programmeurs gebruiken is namelijk aanroep door waarde-return, zoals het is geimplementeerd in IBM-370 FORTRAN en andere compilers. Echte Programmeurs hebben niet allerlei abstrakte koncepten nodig om hun werk goed te doen. Ze zijn al tevreden met een kaartpuncher, een FORTRAN-IV compiler en een biertje. - Echte Programmeurs doen een LIST in FORTRAN. - Echte Programmeurs doen stringmanipulaties in FORTRAN. - Echte Programmeurs doen accounting (als ze dat al doen) in FORTRAN. - Echte Programmeurs implementeren kunstmatige intelligentie in FORTRAN. Als je het niet in FORTRAN kunt doen, doe het dan maar in assembler. Als je het niet in assembler kunt doen, is het niet eens waard om te worden gedaan. GESTRUKTUREERD PROGRAMMEREN De afgestudeerden in de computertechniek hebben iets nieuws uitgevonden: gestruktureerd programmeren. De geleerden beweren dat programma's beter begrijpbaar worden als de programmeur bepaalde technieken en konstrukties gebruikt. Ze zijn het natuurlijk niet eens over de beste konstruktie en die argumenten die ze aandragen staan dan ook meestal afgedrukt op de een of andere pagina in een obscuur tijdschrift. Duidelijk dus dat de voorbeelden die ze geven lang niet overtuigend genoeg zijn. Toen ik van school kwam, dacht ik dat ik de beste programmeur ter wereld was. Ik kon een onverslaanbaar boter-kaas-en-eieren programma schrijven in vijf verschillende talen en had geen enkele moeite met programma's van 1000 regels die in een keer moesten werken. Toen kwam ik in de Echte Wereld terecht. Mijn eerste opdracht was het lezen en begrijpen van een FORTRAN programma van 200000 regels, om het daarna een faktor twee te versnellen. Iedere Echte Programmeur kan je vertellen dat zoiets onmogelijk is met gestruktureerd programmeren. Er is gewoon talent voor nodig. Enkele opmerkingen over Echte Programmeurs en gestruktureerd programmeren: - Echte Programmeurs zijn niet bang om GOTO's te gebruiken. - Echte Programmeurs kunnen DO-loops van vijf pagina's schrijven zonder in de war te raken. - Echte Programmeurs zijn dol op aritmetische IF-statements, omdat deze de code interessanter maken. - Echte Programmeurs schrijven zelf-modificerende kode, zodat ze 20 nano- sekonde kunnen besparen in het midden van een lus. - Echte Programmeurs hebben geen COMMENT nodig; de code is duidelijk genoeg. - Omdat FORTRAN geen gestruktureerde IF, REPEAT..UNTIL of CASE-statements heeft, hoeven Echte Programmeurs zich ook geen zorgen te maken over het niet-gebruiken hiervan. Bovendien, ze kunnen worden gesimuleerd door het gebruik van assigned GOTO's. Ook het gebruik van datastrukturen heeft de laatste tijd veel aandacht gekregen in de pers. Abstrakte datatypen, strukturen, wijzers, lijsten en strings zijn erg populair in bepaalde kringen. Wirth (de zojuist genoemde soesjeseter) heeft zelfs een boek geschreven waarin hij beweert dat je een heel programma kunt schrijven gebaseerd op datastrukturen in plaats van andersom. Zoals alle Echte Programmeurs weten, is de enige zinvolle datastruktuur het array. Strings, lijsten, strukturen en sets zijn allemaal speciale arrayvormen en kunnen daarom net zo behandeld worden als arrays, zonder dat je de programmeertaal in de war moet schoppen. Het ergste van allerlei fancy datatypen is, dat je ze moet deklareren. Echte Programmeertalen daarentegen gebruiken de eerste letter van de variabelenaam en hebben daarom impliciet een type-aanduiding. OPERATING SYSTEMS Welk operating systeem gebruikt de Echte Programmeur ? CP/M ? Mijn God - CP/M is een speeltje. Zelfs kleine oude dametjes en schoolkinderen kunnen CP/M gebruiken. UNIX is al veel gekompliceerder. De typische UNIX-aanhanger kan echter nooit onthouden hoe het PRINT-kommando deze week weer heet. Als het er op aankomt is UNIX echter niets meer dan een veel bejubeld videospelletje. Met UNIX wordt toch geen serieus werk verricht! Men stuurt met UUCP-net moppen om de wereld en schrijft adventures en research-rapporten. Nee, Echte Programmeurs gebruiken OS/370. Een Goede Echte Programmeur kan de betekenis van de IJK3051-error opzoeken in zijn JCL-manual en hem dan nog begrijpen ook. Een Hele Goede Echte Programmeur kan zelfs JCL schrijven zonder in zijn manual te spieken. Een Formidabele Echte Programmeur kan de bugs vinden in een zes megabyte core-dump zonder gebruik van een hex-rekenmachine (ik heb dit werkelijk zien gebeuren !). OS is echt een opmerkelijk operating systeem. Het is mogelijk om dagen werk te vernietigen door het onjuist plaatsen van een spatie. Maar ja, op deze manier blijft de programmeur tenminste alert. De beste manier om het systeem te benaderen is via een ponskaartlezer. Sommige mensen beweren dat er ergens een time-sharing systeem onder OS draait, maar na een zorgvuldige studie ben ik tot de konklusie gekomen dat zij zich vergissen. PROGRAMMEERTOOLS Welke tools gebruikt een Echte Programmeur ? Theoretisch kan een Echte Programmeur Zijn programma's runnen door ze in te typen in het voorpaneel van de computer. Vroeger, toen computers nog voorpanelen hadden, gebeurde dit ook werkelijk. Een typische Echte Programmeur wist de komplete bootstrap in hex uit Zijn hoofd en was in staat deze in te toggelen zodra Zijn programma de bootstrap had overschreven. (Toen was geheugen nog geheugen. Het werd niet gewist zodra de spanning uitviel. Vandaag de dag vergeet het geheugen alles waarvan je wilt dat het het niet vergeet en onthoudt het die dingen die het beter had kunnen vergeten). Er is een legende dat Seymour Cray, de uitvinder van de Cray supercomputers en de meeste Control Data computers, werkelijk het eerste operating systeem voor de CDC7600 in het voorpaneel van de computer heeft ingetoggeld. Onnodig te zeggen dat Seymour een Echte Programmeur is. Een van mijn favoriete Echte Programmeurs is een systeemprogrammeur van Texas Instruments. Op een dag had Hij een telefoongesprek met een gebruiker wiens programma was gecrashed tijdens het wegschrijven van zeer belangrijke data. Programmeur Jim was in staat om het geheel te repareren over de telefoon. Hij liet de gebruiker disk-I/O instrukties in hexadecimale kode via het voorpaneel van de computer intoggelen, terwijl de inhoud van de registers over de telefoon aan Hem werd teruggemeld. Moraal van het verhaal: Alhoewel een Echte Programmeur een kaartpuncher en een lijnprinter in Zijn gereedschapskist bewaart, heeft Hij in noodgevallen genoeg aan een voorpaneel van een computer en een telefoon. In sommige bedrijven bestaat tekstverwerking niet langer uit een stuk of tien programmeurs in de rij om een ponskaartpuncher te gebruiken. Het is zelfs al zo dat in het gebouw waar ik werk helemaal geen ponskaartpuncher aanwezig is. De Echte Programmeur moet in dat geval Zijn werk doen met een tekstverwerkingsprogramma. De meeste systemen hebben een keuze uit verschillende tekstverwerkingsprogramma's en de Echte Programmeur moet goed op zijn tellen passen. Hij dient ervoor te zorgen dat Hij het programma kiest dat het best bij Zijn persoonlijkheid past. Veel mensen zijn van mening dat de beste tekstverwerkingprogramma's zijn geschreven door de Palo Alto ontwikkelvestiging van Xerox voor gebruik op de Xerox-computers Alto en Dorado. Helaas is er natuurlijk geen Echte Programmeur te vinden die een computer gebruikt met een operating systeem dat "Smalltalk" heet, laat staan een computer met een muis. De struktuur die wordt gebruikt in de Xerox tekstverwerkingsprogramma's wordt ook toegepast in een aantal veel beter betitelde programma's, zoals Emacs en Vi. Het probleem met deze tekstverwerkers is dat Echte Programmeurs "Wat je ziet, dat krijg je ook" net zo'n slecht uitgangspunt vinden bij tekstverwerkers als bij vrouwen. De Echte Programmeur wil een "Je vroeg erom, nu krijg je het ook" tekstverwerker. Moeilijk, ingewikkeld, cryptisch, krachtig, onverbiddelijk, gevaarlijk, kortom: TECO. Een TECO kommandosequentie vertoont meer gelijkenis met ruis in een transmissielijn dan met tekst. Een van de meest onderhoudende spelletjes met TECO is het intypen van je eigen naam als een kommando en vervolgens raden wat het gevolg is. Zo ongeveer elke typfout in TECO vernietigt je tekst volkomen. Of erger, het introduceert zeer mysterieuze bugs in een voormalig werkende subroutine. Daarom zijn Echte Programmeurs zeer terughoudend met het editen van een programma dat bijna werkt. Het is immers veel eenvoudiger om direkt de hexadecimale kode te patchen met gebruik van het prachtige SUPERZAP-programma (of equivalent op niet-IBM machines). Dit hulpprogramma werkt zo goed, dat veel gepatchte programma's helemaal niet meer op de originele FORTRAN-code lijken. In veel gevallen is de laatstgenoemde kode niet eens meer beschikbaar. En als de tijd daar is om zo'n programma te debuggen, dan is er geen manager die er aan denkt om geen Echte Programmeur op zo'n karwei af te sturen. Een soesjesetende gestruktureerde programmeur zou niet eens weten waar hij moest beginnen. Dit heet dan ook "job-security". Enkele programmeertools die niet door Echte Programmeurs gebruikt worden: - FORTRAN-preprocessoren zoals MORTRAN, RATFOR en EFL. De "haute cuisine" van het programmeren - fantastisch voor soesjeseters. Zie ook het kommentaar bij "Gestruktureerd programmeren". - Source-code debuggers. Echte Programmeurs kunnen een core-dump lezen. - Compilers met array-grenscontrole. Die doden de kreativiteit, vernietigen de meest interessante toepassingen van EQUIVALENCE en maken het onmogelijk om de code van het operating systeem te veranderen met negatieve subscripts. En wat erger is: grenscontrole is niet efficient. - Maintenance-systemen voor source-code. Een Echte Programmeur houdt Zijn kode verborgen in een kaart-file, omdat dit impliceert dat de gebruiker zijn belangrijkste programma's niet onbewaakt kan laten. DE ECHTE PROGRAMMEUR AAN HET WERK Waar werkt de Echte Programmeur ? Welke programma's zijn het gebruik waard van een dermate getalenteerd mens ? Je kunt er zeker van zijn dat er nooit een Echte Programmeur dood wordt aangetroffen tijdens het schrijven van een account-programma in COBOL of tijdens het sorteren van mailinglijsten voor de Donald Duck. Een Echte Programmeur wil opdrachten van wereldschokkende importantie (letterlijk!): - Echte Programmeurs werken bij het Nationaal Onderzoekscentrum in Los Alamos voor het schrijven van atoombomsimulaties op Cray supercomputers. - Echte Programmeurs werken voor de CIA voor het dekoderen van Russische berichten. - Dankzij de inspanning van Echte Programmeurs bij de NASA waren die jongens eerder op de maan (en weer terug) dan de Rooien. - Echte Programmeurs werken voor Boeing om het operating systeem van de kruisraketten te schrijven. De meest eerbiedwaardige Echte Programmeurs werken bij het Jet Propulsion Laboratory in Californie. Er zijn erbij die het hele operating system van de Voyager en Pioneer ruimtevaartuigen uit hun hoofd kennen. Met een kombinatie van enorme FORTRAN-programma's op aarde en kleine programma's in de ruimtevaartuigen worden ongelooflijke staaltjes van navigatie uitgehaald. Zo is het mogelijk om een tien kilometer groot raakvlak te bereiken na zes jaar in de ruimte terwijl er onderweg ook nog sensoren, radioverbindingen en stroomvoorzieningen uitvallen. Een Echte Programmeur slaagde er zelfs eens in een programma van een paar honderd bytes vanaf de aarde naar de Voyager te sturen om het daar ergens in het geheugen te proppen. Het programma zocht, lokaliseerde en fotografeerde een nieuwe maan van Jupiter. Het huidige plan voor het Galileo ruimtevaartuig is een baan langs Mars, geholpen door de zwaartekracht, waarbij het vaartuig de planeet op 80 kilometer (plus of min 3 kilometer) passeert. Niemand zal zoiets toevertrouwen aan een PASCAL programma (of een PASCAL programmeur). Zoals je wel ziet werken de meeste Echte Programmeurs voor de Amerikaanse overheid, voornamelijk het Ministerie van Defensie. En zo hoort het ook. Niet zo lang geleden verscheen er echter een donkere wolk aan de horizon van de Echte Programmeur. Het lijkt er op dat enkele hooggeplaatste soesjeseters bij het Ministerie van Defensie hebben besloten dat alle toekomstige defensie-programma's moeten worden geschreven in de een of andere taal genaamd ADA. Het leek er zelfs even op dat ADA een taal was die tegen alle basisprincipes van Echte Programmering zondigde. Een taal met datatypes, sterk ontwikkelde typen en punt-komma's. Kortom, een taal die de kreativiteit van een Echte Programmeur doodt. Maar gelukkig heeft de taal ADA nog voldoende interessante eigenschappen om enige hoop te hebben. ADA is ongelooflijk ingewikkeld en Edgar Dijkstra vindt het verschrikkelijk (zoals je wel zult weten is Dijkstra de auteur van "GOTO-statements considered harmful", een mijlpaal in programmeertechnieken, bejubeld door PASCAL-programmeurs en andere soesjeseters). Bovendien kan een vastbesloten Echte Programmeur FORTRAN-programma's schrijven in elke taal. De Echte Programmeur kan toch nog wel een kompromis sluiten met zijn levensprincipes en zijn kennis aanwenden voor iets dat minder triviaal is dan de vernietiging van het leven, met als voorwaarde dat er genoeg geld op tafel komt. Er zijn bijvoorbeeld Echte Programmeurs die voor Atari videospelletjes ontwerpen (maar er natuurlijk niet mee spelen. Een Echte Programmeur weet altijd hoe hij de machine moet verslaan, spelen heeft dus geen zin). Iedereen die bij LucasFilm werkt, is een Echte Programmeur (het zou krankzinnig zijn om het geld van 50 miljoen StarTrek fans af te slaan). Het aandeel van Echte Programmeurs in grafische computertoepassingen ligt iets beneden de norm, voornamelijk omdat er nog niemand is die een zinvol gebruik van grafische computers heeft ontdekt. Daar staat tegenover dat al het grafische rekenwerk in FORTRAN gebeurt, zodat er toch nog een respektabel aantal mensen is dat zich bezighoudt met grafische toepassingen met als doel het vermijden van het schrijven van COBOL-programma's. DE TOEKOMST Hoe zit het met de toekomst ? Het is voor de Echte Programmeur nogal onrustbarend dat de laatste generatie computerprogrammeurs niet wordt grootgebracht met dezelfde levensvisie als haar voortgangers. De meesten hebben nog nooit een computer met een voorpaneel gezien. Bijna niemand die van school komt kan nog in hexadecimale kode rekenen zonder een calculator. Pas-afgestudeerden zijn zachte eieren, beschermd van het echte leven door source-code debuggers, tekstverwerkers die haakjes tellen en gebruikersvriendelijke operating systems. En wat het ergste is: veel computergeleerden slagen er tegenwoordig in om af te studeren zonder ooit FORTRAN te hebben geleerd. Zijn we soms voorbestemd om een volk van UNIX-aanhangers en PASCAL-programmeurs te worden? Uit ervaring kan ik zeggen dat de toekomst van Echte Programmeurs over de hele wereld er best rooskleurig uitziet. OS/370 en FORTRAN vertonen geen tekenen van verzwakking, ondanks de pogingen van PASCAL programmeurs. Zelfs een subtiele truk als het toevoegen van struktuur in FORTRAN is mislukt. Natuurlijk zijn er computerverkopers die FORTRAN77 aanbieden, maar alle varianten kunnen worden teruggeleid naar FORTRAN66. Op die manier kunnen DO-loops worden uitgevoerd zoals God ze heeft voorbestemd. Zelfs UNIX lijkt niet meer zo slecht als het eens was. De laatste versie van UNIX heeft een potentie die iedere Echte Programmeur aan zal spreken: twee onderling nauwelijks (maar toch) van elkaar afwijkende gebruikersinterfaces, een gekompliceerde terminal-driver, en virtueel geheugen. Als je negeert dat C gestruktureerd is, kan zelfs deze taal in aanmerking komen voor waardering door de Echte Programmeur. Immers: er is geen type-controle, variabele-namen zijn zeven (acht, negen, tien) karakters lang, en het extra voordeel van het pointer data-type is als wapen in de strijd geworpen. Op die manier zijn de beste stukken van FORTRAN en assembler gebundeld in een pakket (waarbij we nog niet eens het kreatievere gebruik van '#define' noemen). Nee, de toekomst is helemaal zo slecht nog niet. In de laatste jaren heeft de populaire pers veel kritiek gehad op de nieuwe generatie computer-freaks, zodat plaatsen als Stanford, het M.I.T. en HIO-Eindhoven weer voor de Echte Wereld werden. Het is duidelijk dat de ziel van het Echte Programmeren daar bij de jonge mannen en vrouwen voortleeft. Zo lang er nog gebrekkig omschreven doelen, bizarre bugs en onrealistische planningen zijn, zullen er Echte Programmeurs zijn die zich op het probleem werpen en het oplossen daarvan, en het schrijven van de dokumentatie steeds uitstellen. Lang leve FORTRAN! (dit naschrift komt van het prikbord van HIO-Eindhoven. Auteur onbekend). NASCHRIFT VAN EEN SOESJESETER Een Echte Programmeur zal ik waarschijnlijk nooit worden. Ik schrijf mijn programma's meestal in Pascal of Basic, soms in C en een enkele keer in assembler. Wat dat betreft, is de kode van de 6502 mijn favoriet. Een door mij geschreven programma zal uit een groot aantal procedures bestaan, die ieder voor zich maar weinig doen. Parameters zal ik, wanneer dat uitkomt, als reference doorgeven. Als dat, bijvoorbeeld in C, niet rechtstreeks mogelijk is (sic!), zullen pointers ten tonele verschijnen. Ik zal pertinent weigeren aan een programma, dat door een Echte Programmeur geschreven is, te sleutelen. Ten eerste klopt de source-tekst (in FORTRAN) meestal niet met de uiteindelijke versie, en verder lijkt zo'n programma op een grote pan spaghetti, waarin alle draden aan elkaar geknoopt zijn. Tot slot: ik laat de Echte Programmeurs hun gang maar gaan en zal niet proberen ze te volgen; ik behelp (?!) me wel met de gestruktureerde methode. _______________________________________________________________________________ APPENDIX B - EERSTEJAARS' WOORDENLIJST _______________________________________________________________________________ Algoritme: oplossingsmethode; al uw problemen lossen op in zout- c.q. zwavelzuur als sneeuw voor de zon! Applikatieprogramma: handwerkpatroon Bit string: teugel Cartridge: die mannen van Bonanza van de televisie COBOL: een gemeen, zeer vals Noors meneertje die in het bos woont (aardmannetje) DOS: heet nu FC-Utrecht. Escape character: notoire uitbreker File protection: dranghek Flippy: een televisiedolfijn Floppy: als het helemaal mis gaat (milde versie van "flop") Flowchart: stroomschema voor binnenvaartschippers. Fortran: een ding waarmee ze toen opa nog klein was de deuren van een kasteel mee kapot maakten Grouped records: gesorteerde LP's Hardware: als je gevallen bent en de dokter vraagt waar het pijn doet Hardware check: kadobon Inktlint: als je inktpot omgevallen is Input: een zak waar iemand het geld van een bankoverval in doet Interstage punching: knokpartij op het toneel Job: instruktie bij het handwerkpatroon Line controller: grensrechter Memory protection: valhelm Non-locking: cel in nonnenklooster Optical scanner: oogarts Output: daar gooiden ze vroeger in kastelen boeven in Paper tape: dat moet je op raar eten strooien Plotter: soort planner; maakt de baas duidelijk dat zijn plannen onuitvoerbaar zijn zonder dat u daar de schuld van krijgt. Private volume: rioolcapaciteit Quick cell: bergplaats voor zware metalen Routing indicator: ANWB-bord Tie trunk: dassenhanger User exit: personeelsuitgang Validity check: sportkeuring Work area: bouwput Zero level address: kelderwoning _______________________________________________________________________________ APPENDIX C - OPZETTELIJK LEEG GELATEN _______________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ APPENDIX D - VOORBEELDEN VAN BRIEVEN _______________________________________________________________________________ Hieronder volgen enkele brieven zoals die gezonden kunnen worden aan iedere onderneming die van een computer gebruik pleegt te maken, maar de eigen fouten ook op deze computer afschuift, in de hoop dat de klant deze smoes wel (bij gebrek aan kennis) zal accepteren. _____ Mijne Heren, Heden ontving ik het door uw computer berekende totaal-generaal inzake mijn schrijven van de 19 juli j.l. Het absoluut adres, dat, zoals u bekend zal zijn, een precies adres is, dat korrespondeert met de kodering voor het gebied waarin ik woon, is door de computer dubbel of liever relatief geadresseerd, terwijl het enkelvoudig geadresseerd zou moeten zijn. Helaas ontbrak bij de berekening van de diverse produkten de analoog, die zoals u weet de voorstelling is van numerieke kwantiteiten door fysieke variabelen. De input/output area van uw data storage unit, die gereserveerd is voor trans- port van data naar de boekhoudafdeling, heeft kennelijk niet tussen de in- en output kunnen differentieren, terwijl de assembler, de programma-compileur die de symbolische input data-instrukties door middel van uw computertaal doet produceren, totaal gedesinformeerd bleek. De blocking, ofwel de kombinatie van twee of meer groepen informatie tot een verwerkingspakket, was blijkbaar niet in staat zichzelf te deblokkeren, en daardoor was de bit-bucket, oftewel direct access storage, niet in de gefixeerde positie, die wordt vereist door het fysiek karakteristiek van het storage- element van mijn bestellingen. Het is duidelijk dat uw formulierenlezer, die normaliter zijn informatie van de bestelformulieren dient af te lezen, niet goed heeft gefunktioneerd en de opnamedisk heeft te snel gedraaid om datgene te verwerken wat in verband met mijn klacht noodzakelijk was. Het verdient daarom aanbeveling dat u de interval- len, wanneer uw computer mal funktioneert, zodanig down-timed dat de accuratesse limieten niet overschreden worden. Wij voegen hieraan toe dat false drops, abusievelijk geselekteerd als response op uw search inquiry, duidelijk aanwezig waren en dat het flowchart-diagram, dat de voornaamste programmeringsstappen aangeeft, was beinvloed. Het verdient volgens mij aanbeveling dat u voor verder kontakt met mij de karaktergroep in de item-code, die wordt gebruikt om het record te identifi- ceren, van een juiste sleutel voorziet en dat de floppies voldoende zijn geinformeerd over de magnetische flux hierin, wanneer het elektrisch vermogen gereduceerd wordt. Misschien ligt de fout ook bij de multiprogrammeringstechnieken die uit de hand gelopen zijn, zodat de packing density van de informatie is overschreden. Het lijkt mij daarom noodzakelijk dat uw hardware uw software in zoverre kontro- leert dat de weggelaten cijfers van het minst belangrijke getal een afknotting zonder afronding tot gevolg hebben, waardoor repetering van het data-handling proces gecorrigeerd wordt. Indien u weigert aan deze eisen te voldoen, zullen wij ons gedwongen zien gerechtelijke maatregelen tegen u te nemen. Hoogachtend, etc. _____ Deze brief kan gebruikt worden na ontvangst van een foutieve rekening: Mijne Heren, Na ontvangst van uw rekening over het afgelopen kwartaal ben ik van mening dat de computer hier een fout heeft gemaakt. Ik verzoek u vriendelijk eventuele computerfouten te willen opsporen. Uw digitaal proces dient dringend gemodificeerd te worden, daar dit immers een voorwaarde voor een deugdelijke klantenbinding is. U zou de magnetische-opslageenheid in de vorm van een cylinder kunnen drummen, die ook korrekt afleest hetgeen gelezen moet worden, bij grote snelheden en bij grote aantallen. Het lijkt mij eigenlijk nog veel nuttiger, dat u de aanwezige data van de working storage overbrengt naar een permanenter geheugen: dat van een mens. Dat zou klachten als deze in de toekomst overbodig maken. Hoogachtend, etc. _____ De volgende brief kan gebruikt worden indien men enige tijd uitstel van betaling wil verkrijgen. Naar schatting kan een dergelijke brief gedurende drie tot vier maanden worden herhaald; de crediteur is gerustgesteld door de wetenschap dat er een computer is ingeschakeld. Mijne Heren, Wij bieden u onze verontschuldigingen aan voor de vertraging bij de betaling van uw rekening. Deze is ontstaan doordat wij er onlangs zijn toe overgegaan onze boekhouding te computerizeren, hetgeen enkele moeilijkheden met zich heeft meegebracht. Wij ondervinden deze vooral met ons digitaal proces, door fouten van de geheu- genbank in het huidige systeem. Aangezien hierdoor een deel is uitgewist, waaronder ook alle gegevens van uw firma en nog enkele anderen, kunnen wij pas tot betaling overgaan zodra het een-en-ander is opgehelderd. Wij beseffen dat dit een probleem voor u oplevert en bieden u daarvoor onze welgemeende excuses aan. Wij nemen aan dat u ook uit eigen ervaring weet hoe weinig flexibel een computersysteem in wezen is. Wij hopen dat de toekomstige programmering voor de index-tabel van bepaalde visuele signalen bijvoorbeeld en voor de faktuurbehandeling in het algemeen op korte termijn zal zijn gekorrigeerd. Intussen vertrouwen wij nog op enig geduld uwerzijds. Deskundigen zijn met grote spoed aan het werk getogen en wij hopen dat een-en-ander spoedig geregeld zal zijn. Inmiddels verblijven wij met de meeste hoogachting, etc. _____ Mijne Heren, Zojuist ontving ik uw kwitantie voor de huur van een TV-toestel nummer HDTV 163-D-059X. Ik ben zeer onder de indruk van de netheid en akkuratesse van deze rekening, aangezien ik nog nooit een akkurate rekening van een computer heb ontvangen, terwijl ik er toch maandelijks tussen de 15 en 25 krijg. De uwe is de enige die deze maand korrekt schijnt te zijn. In verband met de regelmaat waarmee uw computer mij in de afgelopen drie maanden steeds een foutief bedrag in rekening heeft gebracht, komt mij deze korrekte nota hoogst onwaarschijnlijk voor. Ik zou u daarom willen verzoeken na te gaan of er geen abuis in deze rekening is gemaakt of dat deze korrekte rekening misschien juist een abuis op zichzelf is. In afwachting van uw spoedige berichten, Hoogachtend, etc. _____